Een dubbelstaafmat hekwerk gaat makkelijk dertig jaar mee, maar percelen veranderen sneller dan dat. Een uitbouw, een nieuwe oprit, een verkaveling of gewoon een verhuizing: er komt een moment waarop het hek eraf moet. De goede vraag is dan niet of je het kunt afvoeren, maar of je het kunt hergebruiken — want in de meeste gevallen kan dat prima.
Hieronder lees je hoe je een staafmathekwerk demonteert zonder het te beschadigen, wat je met de betonvoeten doet, hoe je bepaalt of hergebruik zinvol is, en waar je op let bij herplaatsing.
Wat is nog bruikbaar en wat niet
Loop eerst het hek langs met een eerlijke blik. De panelen zijn meestal het best bewaard gebleven: als de coating heel is en er geen roestplekken of vervormingen zijn, gaan ze zonder meer nog jaren mee. De klemmen en bouten zijn het meest versleten onderdeel; die zijn goedkoop en vervang je gewoon. De palen zitten er tussenin: technisch vaak nog goed, maar de onderkant is vrijwel altijd aangetast door het beton en het vocht.
Vuistregel: reken erop dat je de panelen hergebruikt, de klemmen vervangt en de palen per stuk beoordeelt. Een paal met een gave onderkant en een intacte coating kan mee; een paal met bladderende coating rond de betonlijn kun je beter afschrijven, want daar breekt hij op termijn.
Demonteren in de juiste volgorde
- Begin bij een eindpaal, nooit ergens in het midden: de lijn blijft dan tot het laatst stabiel.
- Draai per paal eerst de bovenste klem los en werk naar beneden, terwijl iemand het paneel vasthoudt.
- Til panelen weg, sleep ze niet over de grond — dat is de meestgemaakte fout en hij kost je coating.
- Leg panelen plat op pallets of houten balken, met karton of doek ertussen, niet rechtstreeks op elkaar.
- Verzamel de klemmen en bouten per paal in een emmer; je weet dan precies wat je hebt.
- Haal de palen als laatste uit de grond.
Twee mensen halen zo ongeveer twintig tot dertig meter per uur weg, mits de bouten meewerken. Bij vastgeroeste bouten helpt kruipolie een half uur van tevoren, of anders een dopsleutel met slagmoersleutel. Draaien de bouten helemaal rond, dan is een haakse slijper met dunne doorslijpschijf sneller dan blijven proberen.
De betonvoeten: het echte werk
Palen uit de grond krijgen is de zwaarste klus van de operatie. Bij ondiepe voeten werkt een autokrik met een ketting of een paalheffer goed: je trekt de paal met betonvoet en al omhoog. Bij diepere of bredere voeten graaf je eerst rondom vrij tot ongeveer halverwege en werk je de voet daarna met een breekijzer los.
Wil je de palen hergebruiken, dan moet het beton eraf. Dat lukt met een hamer en beitel als het beton nog niet volledig is uitgehard, maar bij oud beton is het meestal efficiënter om de paal net boven de voet af te slijpen en met kortere palen verder te gaan — mits de resterende lengte nog voldoende is voor je nieuwe fundering. Wees eerlijk in die afweging: een uur beitelen om vijftien euro aan paal te besparen is zelden de moeite.
Het uitgegraven beton en de resten kun je afvoeren als puin. In veel gemeenten kan dat gratis bij de milieustraat; grotere hoeveelheden vragen om een puincontainer.
Transport en opslag
Panelen zijn 2,50 meter breed en passen daardoor niet in een gewone personenauto. Een aanhanger of bestelbus is nodig. Stapel ze plat en zet ze vast met spanbanden over een houten balk, zodat de band niet direct op de coating drukt. Sta je ze rechtop tegen een muur, zet ze dan vrijwel verticaal; schuin gestapelde panelen buigen door onder hun eigen gewicht.
Sla panelen droog en luchtig op als er tijd tussen demontage en herplaatsing zit. Panelen die maandenlang in het natte gras liggen, roesten juist op de plekken die tegen elkaar aan liggen. Leg er desnoods pallets onder en een zeil losjes overheen, zodat er lucht bij kan.
Herplaatsen: wat je opnieuw moet uitrekenen
Ga er niet vanuit dat je hek op de nieuwe plek dezelfde lengte heeft. Meet de nieuwe lijn opnieuw op, bepaal het aantal panelen en kijk hoeveel je tekort of over hebt. Kom je panelen tekort, koop dan bij in dezelfde RAL-kleur en houd er rekening mee dat een nieuw paneel naast een tien jaar oud paneel zichtbaar dieper van kleur is. Verdeel bijgekochte panelen daarom over de lijn in plaats van ze allemaal aan één kant te zetten, of zet ze op de minst zichtbare zijde.
Nieuwe klemmen, nieuwe bouten en waar nodig nieuwe palen zijn een kleine investering ten opzichte van een compleet nieuw hek. Wie de montage liever laat doen, kan het demonteren zelf oppakken en alleen het plaatsen uitbesteden; hoe zo’n traject verloopt, staat beschreven in dit artikel over een dubbelstaafmat hekwerk montagebedrijf.
Verkopen of weggeven
Blijft er materiaal over, dan is tweedehands dubbelstaafmat goed verhandelbaar. Vermeld altijd de paneelhoogte, de kleur, de draaddikte en het aantal panelen; dat zijn de vier dingen waar een koper op zoekt. Zet er eerlijk bij of de klemmen en palen meegaan. Voor wie juist aan de koopkant staat: let er bij tweedehands panelen op dat ze niet gebogen zijn en dat de onderrand nog gaaf is. Wat een nieuw hek kost als vergelijkingsbasis, lees je in dit overzicht van een dubbelstaafmat leverancier.
Lees ook
- Hekwerk op maat laten maken: de voordelen en mogelijkheden
- Zelf een hekwerk plaatsen: zo pak je het aan
- Wat zijn de kosten van een hekwerk? Prijzen en factoren uitgelegd
Dubbelstaafmat is een van de weinige hekwerksystemen die je zonder gereedschapsgeweld uit elkaar haalt en elders weer opbouwt. Neem de tijd bij het losdraaien, behandel de panelen als kwetsbaar in plaats van als schroot, en je zet een hek van tien jaar oud gewoon nog eens twintig jaar neer.
